Ambergris Caye (Belize) – La Isla Bonita

ambergris caye belize nurkowanie wyprawy nurkowe z polskpim instruktorem morze karaibskie wycieczki z przewodnikiem
Belize, Ameryka Środkowa, Morze Karaibskie, Mezorafa,  Mezoamerykańska Rafa Barierowa, Ambergris Caye, wyprawy nurkowe, wycieczki, turystyka, zwiedzanie z przewodnikiem, archeowyprawy
ambergris caye belize nurkowanie wyprawy nurkowe z polskpim instruktorem morze karaibskie wycieczki z przewodnikiem
Legendarna baza nurkowa Patojo’s i wschód Słońca nad Ambergris Caye i Morzem Karaibskim (fot: P.A. Trześniowski 2011)

Ambergris Caye to największa i najbardziej rozwinięta spośród belizeńskich wysp (tak naprawdę półwysep). Rozciąga się południkowo przez 20 mil morskich na południe od kanału Boca Bacalar Chico / Zaragoza Canal, który stanowi w tym miejscu granicę między Belize a Meksykiem. Kanał ten został wykopany jeszcze przez Majów, oddzielając wyspę od półwyspu Jukatan. Współcześnie pogłębiony (~122 m szerokości) zapewnia połączenie między Zatoką Chetumal a Morzem Karaibskim. W 1775 r. brytyjski kartograf Jeffreys wspomniał liczne jelenie oraz ambergris zalegający plażę. To zadecydowało o współczesnej nazwie wyspy.

belize san pedro ambergris caye polski przewodnik wycieczka z polskim przewodnikiem archeowyprawy nurkowanie
Oryginalna drewniana zabudowa w San Pedro na Ambergris Caye (fot: P.A. Trześniowski 2024)

Ambergris Caye – pradawna wyspa Majów

manglar zarośła namorzynowe ambergris caye belize nurkowanie wyprawy nurkowe z polskpim instruktorem morze karaibskie wycieczki z przewodnikiem
Manglar i ścieżka do stanowiska archeologicznego Marco Gonzalez (fot: P.A. Trześniowski 2024)

Ambergris Caye była bardzo ważnym węzłem na szlakach handlowych dawnej Mezoameryki. Wiodły one wzłuż wybrzeży Zatoki Meksykańskiej aż ze środkowego Meksyku i potężnego Teotihuacan, do miast położonych, jak Tikal w sercu Nizin Majów. Marco Gonzalez to ruiny dawnej faktorii handlowej, gdzie pośród resztek monumentów znaleźć można sporą ilość potężnych morskich muszli, jak Strombus sp. Na wyspie  odkryto kilkadziesiąt innych stanowisk archeologicznych, śladów dawnej cywilzacji Majów.

krab pustelnik ambergris caye belize nurkowanie wyprawy nurkowe z polskpim instruktorem morze karaibskie wycieczki z przewodnikiem
Krab pustelnik na stanowisku archeologicznym Marco Gonzalez (fot: P.A. Trześniowski 2024)

Trudna historia Mezoameryki

ambergris caye belize nurkowanie wyprawy nurkowe z polskpim instruktorem morze karaibskie wycieczki z przewodnikiem the tides
Legendarny hotel The Tides na wschodnim wybrzeżu Ambergris Caye i Morza Karaibskiego (fot: P.A. Trześniowski 2010)

Ambergris Caye została skolonizowana przez jukateckich uciekinierów z Bacalar, splądrowanego na początku Wielkiej Insurekcji Majów, która wybuchła w 1848 r. Dlatego spora część mieszkańców wyspy nadal posługuje się również językiem hiszpańskim. Założyli oni wioskę San Pedro, nazwaną na cześć Św. Piotra, patrona rybaków. W 1869 r. zadłużoną wyspę kupił na aukcji James Hume Blake za 625 dolarów.

belize san pedro ambergris caye polski przewodnik wycieczka z polskim przewodnikiem archeowyprawy nurkowanie
Oryginalna drewniana zabudowa w San Pedro na Ambergris Caye (fot: P.A. Trześniowski 2024)

Ambergris Caye – wyspa upadłych plantacji

belize san pedro ambergris caye polski przewodnik wycieczka z polskim przewodnikiem archeowyprawy nurkowanie
Nocne życie San Pedro na Ambergris Caye (fot: P.A. Trześniowski 2024)

Przez kolejne stulecie Ambergris Caye była centrum eksportu chicle oraz orzechów kokosowych. Kokale dostarczały od 250 do 400 tys. orzechów kokosowych miesięcznie. Niskie wynagrodzenia skutkowały jednak odpływem rąk do pracy i w latach 1960. większość plantacji została porzucona. Nadbrzeżne grunta wykupili amerykańscy spekulanci, a ceny działek poszybowały w górę, poza zasięg możliwości większości Belizeńczyków. Lokalna ludność zwróciła się znowu ku rybołówstwu, w krótkim czasie doprowadzając do wyczerpania zasobów.

belize san pedro ambergris caye polski przewodnik wycieczka z polskim przewodnikiem archeowyprawy nurkowanie
Oryginalna drewniana zabudowa San Pedro na Ambergris Caye (fot: P.A. Trześniowski 2024)

Turystyka na Ambergris Caye – La Isla Bonita

ambergris caye belize nurkowanie wyprawy nurkowe z polskpim instruktorem morze karaibskie wycieczki z przewodnikiem
Wschód Słońca nad Ambergris Caye i Morzem Karaibskim z pokładu dawnego The Tides (fot: P.A. Trześniowski 2011)

Ambergris Caye stała się bardzo popularną destynacją turystyczną, prowadząc do dalszego wzrostu napięć pomiędzy zagranicznymi deweloperami a lokalną ludnością, która również próbuje czerpać dochody z turystyki. Obecnie Ambergirs Caye to dwa światy.  Tradycyjny, zamieszkany przez Belizeńczyków, w którym przetrwała jeszcze niewysoka drewniana architektura i nowoczesny – tam gdzie lasy namorzynowe (manglar) ustąpiły wielopiętrowym apartamentowcom z betonu. Oryginalny klimat Karaibów trzyma się jeszcze w San Pedro, jednak wyspa zmienia się z roku na rok.

zorze ambergris caye belize nurkowanie wyprawy nurkowe z polskpim instruktorem morze karaibskie wycieczki z przewodnikiem
Poranne zorze nad Ambergris Caye i Morzem Karaibskim (fot: P.A. Trześniowski 2024)

Leżysz na plaży w San Pedro…

ambergris caye belize nurkowanie wyprawy nurkowe z polskpim instruktorem morze karaibskie wycieczki z przewodnikiem
Legendarna baza nurkowa Patojo’s i wschód Słońca nad Ambergris Caye i Morzem Karaibskim (fot: P.A. Trześniowski 2011)

Wioska San Pedro na Ambergris Caye obchodzi swoje święto 29 czerwca. Ma wtedy miejsce procesja rybackich łódek do laguny San Pedro. Jedna z nich wiezie wtedy figurę Św. Piotra. Cała rybacka flota zostaje pobłogosławiona. Karnawał w San Pedro świętowany jest w dniach 1-3 marca.

belize san pedro ambergris caye polski przewodnik wycieczka z polskim przewodnikiem archeowyprawy nurkowanie
Nocne życie San Pedro na Ambergris Caye (fot: P.A. Trześniowski 2024)
belize san pedro ambergris caye polski przewodnik wycieczka z polskim przewodnikiem archeowyprawy nurkowanie
Nocne życie San Pedro na Ambergris Caye (fot: P.A. Trześniowski 2024)

Przyroda Ambergris Caye

legwan iguana ambergris caye belize nurkowanie wyprawy nurkowe z polskpim instruktorem morze karaibskie wycieczki z przewodnikiem
Wspaniały legwan zielony (Iguana iguana) na Ambergris Caye w Belize (fot: P.A. Trześniowski 2024)

Ambergris Caye, mimo sporego ruchu turystycznego, nadal szczyci się prawdziwym bogactwem przyrody. Na wyspie spotkacie wielkie legwany zielone (Iguana iguana), pelikany brunatne, czaple i masę innych gatunków ptaków.

kacyk wiszące gniazdo ambergris caye belize nurkowanie wyprawy nurkowe z polskpim instruktorem morze karaibskie wycieczki z przewodnikiem
Wiszące gniazdo kacyków podwieszone pod palmowym liściem na Ambergris Caye (fot: P.A. Trześniowski 2024)

W 1996 r. 12 tys. akrów lądu i 15 tys. akrów morza przeznaczono na Bacalar Chico National Park and Marine Reserve. Park narodowy oraz rezerwat morski dają schronienie licznym gatunkom ptaków oraz ryb. San Pedrosanos stali się doskonałymi przewodnikami, oferując nurkowanie na Mezoamerykańskiej Rafie Barierowej oraz wędkarstwo morskie. Wyspa zapewnia rownież wspaniałe wschody i zachody Słońca.

Nurkowanie na Ambergris Caye

delfiny belize rafa barierowa nurkowanie polski instruktor przewodnik wycieczka z polskim przewodnikiem
Delfiny w wodach Morza Karaibskiego nieopodal Ambergris Caye (fot: P.A. Trześniowski 2010)

Wokół Ambergris Caye znajduje się kilkadziesiąt słynnych nurkowisk. Pod wodą spotkacie przede wszystkim rekiny wąsate (ang: Nurse shark), których ilość drastycznie wzrosła, odkąd na wybrzeżu Belize zaczęły zanikać mangrowe estuaria, ustępując wielkim hotelom i apartamentowcom. Zdarzają się tu również żarłacze tępogłowe (ang: Bull shark) i sporadycznie rekiny wielorybie (ang: Whale shark). Na nurkowaniach nocnych łatwo zwabić światłem orlenie (ang: Eagle ray). Dno morskie roji się do potężnych płaszczek.

Wielki Blue Hole, Great Blue Hole, Belize, Half Moon Caye, Mezoamerykańska Rafa Barierowa
Wielki Blue Hole na atolu Half Moon Caye na Mezoamerykańskiej Rafie Barierowej w Belize (fot: P.A. Trześniowski 2024)

Ambergris Caye wchodzi w skład Mezoamerykańskiej Rafy Barierowej. Na południe od wyspy znajdują się Wielki Blue Hole na Half Moon Caye i atol Turneffe. Nurków jaskiniowych zainteresują rozległe jaskinie rozchodzące się pod pobliską wyspą Caulker Caye z wejściami na dnie morza.

holacanthus ciliaris belize rafa barierowa rybka koralowa angelfish nurkowanie polski instruktor przewodnik wycieczka z polskim przewodnikiem
Nefrytek królewski na Ambergris Caye (fot: P.A. Trześniowski 2010)

Jak dostać się na Ambergris Caye?

awionetka belize nurkowanie wyprawy nurkowe z polskpim instruktorem morze karaibskie wycieczki z przewodnikiem
Awionetka linii Tropic Air w Belize, w drodze na Ambergris Caye (fot: P.A. Trześniowski 2011)

Na Ambergris Caye najprościej jest dolecieć awionetką linii Tropic lub Maya Air. Można dopłynąć również tramwajami wodnymi z Chetumal w Meksyku lub z Belize City (bezpośrednio lub przez Caulker Caye). Przy planowaniu wyprawy nurkowej warto uwzględnić sezon huraganów nad Morzem Karaibskim.

ambergris caye belize nurkowanie wyprawy nurkowe z polskpim instruktorem morze karaibskie wycieczki z przewodnikiem
Zachód Słońca nad Ambergris Caye i Morzem Karaibskim z pokładu łodzi (fot: P.A. Trześniowski 2011)

Belize – turystyczna perła Karaibów

belize, amanecer, sunrise, wschod, slonca
Belize, wycieczki, wyprawy, nurkowanie, jaskinie, żagle, ruiny Majów, polski przewodnik, zwiedzanie z polskim przewodnikiem
belize, amanecer, sunrise, wschod, slonca, zorze
Poranne zorze nad Morzem Karaibskim, Ambergris Caye, Belize (fot: P.A. Trześniowski 2024)

Belize to mały kraj wielkich możliwości. Turystyka koncentruje się tu głównie wzdłuż linii wybrzeża chronionego Mezoamerykańska Rafa Barierowa. Jest to druga pod względem rozmiarów rafa barierowa Ziemi po Wielkiej Rafie Barierowej u wybrzeży Australii i trzecia pod względem długości, po Wielkiej Rafie i Rafie Koralowej Nowej Kaledonii. Mezoamerykańska Rafa Barierowa to łatwo dostrzegalna granica światów. Oddziela niespokojne, pełne wraków wody Morza Karaibskiego od płytkich wód przybrzeżnych, o cudownej lazurowej barwie.

belize, ameryka, karaiby, nurkowanie, zeglowanie, wyjazdy, wyprawy, turystyka, zwiedzanie, polski, przewodnik
Mezoamerykańska Rafa Barierowa w Belize, druga co do wielkości rafa barierowa Ziemi (fot: P.A. Trześniowski 2024)

W strefie chronionej Mezoamerykańską Rafą Barierową znajdują się liczne wyspy – cayos. Ich klimat: wspaniałe białe plaże udekorowane wieńcami kokosowych palm, stał się symbolem wypoczynku na Karaibach mimo, iż palmy kokosowe są gatunkiem obcym, który przynieśli tu ze sobą Hiszpanie. Chronione Mezoamerykańską Rafą Barierową przybrzeżne wody Belize to doskonały teren do sportów wodnych jak nurkowanie, w tym również nurkowanie jaskiniowe oraz żeglarstwo.

Oryginalna przyroda linii brzegowej Belize to manglar – lasy mangrowe. Skrywają one tętniące życiem estuaria – mateczniki większych gatunków ryb z rafy koralowej. Niestety napór turystyki sprawia, że coraz częściej wyrąbywane są one by zrobić miejsce dla apartamentowców. Ten cywilizacyjny nacisk obserwujemy od pewnego czasu w trakcie nurkowania na Mezoamerykańskiej Rafa Barierowa – sporo ryb, które powinny jeszcze dorastać w estuariach ląduje na rafie i przedwcześnie ginie.

Wielki Blue Hole, Great Blue Hole, Belize, Half Moon Caye, Mezoamerykańska Rafa Barierowa
Wielki Blue Hole na atolu Half Moon Caye na Mezoamerykańskiej Rafie Barierowej w Belize (fot: P.A. Trześniowski 2024)

Najsłynniejszym naturalnym pomnikiem przyrody Mezoamerykańskiej Rafy Barierowej jest Wielki Blue Hole olbrzymia studnia krasowa, którą Jacques Cousteau, odkrywca tego niesamowitego miejsca zaliczył do pięciu najwspanialszych nurkowisk na Ziemi.

Wielki Blue Hole, Great Blue Hole, Belize, Mezoamerykańska Rafa Barierowa
Wielki Blue Hole na atolu Half Moon Caye na Mezoamerykańskiej Rafie Barierowej w Belize (fot: P.A. Trześniowski 2024)

W przeszłości, wzdłuż karaibskiej linii brzegowej Belize znajdowały się liczne warzelnie soli, w których dawni Majowie produkowali z wody morskiej ten ważny dla przetrwania wielkich miast w głębi lądu minerał (artykuł: Atz’aam sól jako kryptowaluta Majów? Archeologia podwodna w Belize).

Interior Belize, pomijany przez większość turystów, jest naszym zdaniem nie mniej interesujący niż cayos. Podobnie jak w innych częściach Mezoameryki, Belize było terenem działania tajemniczej cywilizacji Majów. Wielkie miasta Majów, jak Caracol, Altun Ha, Lamanai, Xunantunich, Cahal Pech, Nim Li Punit, Lubaantun, El Pilar czy Cerros to doskonały temat na wyprawy i wspaniałe urozmaicenie podróży po interiorze Belize. To tutaj odkryto jedne z najsłynniejszych skarbów Majów, jak potężną jadeitową głowę z Altun Ha, wspaniałą Wazę Komkom ze stanowiska Baking Pot oraz, rzekomo… Kryształową Czaszkę 😉 Na terenie Belize znajduje się najstarszy znany czultun i najstarsza wykorzystywana przez Majów do celów rytualnych naturalna jaskinia🖖🤠

Wnętrze Belize jest bogate przede wszystkim w dziką przyrodę. W niedostępnej dżungli ćwiczą siły specjalne Zjednoczonego Królestwa Brytyjskiego. W dolinach rzek, jak Motagua, Belize, Macal, prócz ruin Majów znajdują się jaskinie, w których również znajdowane są ślady tej niesamowitej cywilizacji. Najsłynniejsze z jaskiń dopuszczonych do turystycznego ruchu to: ATM, Crystal Cave, Chechem Ha (na filmie powyżej) i Rio Frio. Wśród niedostępnych, wciąż pozostaje Chiquibul – największa sucha jaskinia na zachodniej półkuli. W południowo zachodniej części kraju, tuż na południe od granicy półwyspu Jukatan, mieszczą się w Góry Maya, gdzie obok deszczowych lasów zwrotnikowych rosną lasy sosnowe.

Belize zamieszkuje zadziwiająca mieszanka ludności. Jest tu kilka narodów Majów, zarówno potomków tych, którzy żyli tu przed wiekami, jak i potomków uciekinierów z Meksyku i Gwatemali. Prócz nich żyją tu Garifuna – potomkowie Arawaków i Karaibów oraz czarnej ludności – zbiegłych niewolników oraz ludność kreolska. Ludzi tych, tworzących wspólnie młody naród Belize – państwa nieuznawanego przez sąsiednią, o wiele większą i silniejszą Gwatemalę, łączy dziś przede wszystkim jedna wspólna cecha – swoboda ducha.

Prąd w Belize i myto…

Wtyczki w gniazdkach w Belize są typu amerykańskiego i podobnie napięcie 110 V. Urzędowym językiem dawnej kolonii brytyjskiej jest angielski, jednak spora część populacji posługuje się też hiszpańskim i kreolskim oraz językami Maya. Belize graniczy na zachodzie i południu z Gwatemalą, z Hondurasem na południu oraz od północy z Meksykiem. Pamiętajcie o opłatach wyjazdowych z Belize przy przekraczaniu granic (lądowa 19 USD, lotnicza 39 USD).

Ceny w Belize…

Ceny jedzenia w Belize zdają się nieco wyższe niż w Meksyku (paliwo na pewno jest tu sporo droższe). Szczególnie w wypadku pobytu na Cayos – wyspach, trzeba pamiętać, że jest to świat projektowany pod turystów z USA. Litrowa butelka wody kosztuje 1 USD. W zależności od upolowanej opcji (ulica/knajpka) za śniadanie zapłacicie 5-10 USD, a za obiad 10-20 USD. W knajpkach żyjących z turystów na turystycznych Cayos będzie to jednak więcej…

Informacje i rezerwacje: +52 984 876 1504 (WhatsApp) lub archeoprzewodnik@gmail.com

belize, amanecer, sunrise, wschod, slonca, zorze
Wschód Słońca nad Morzem Karaibskim, Ambergris Caye, Belize (fot: P.A. Trześniowski 2024)